دانستنی‌هاهمهٔ پرسش‌های خوداندیشی
۴۰ پرسش برای خوداندیشی اسلامی

جامعه و محیط زیست

رشوه، آلودگی، رفاه حیوانات، محله

پرسش 33

من با محیط زیست و منابع طبیعی مسئولانه رفتار می کنم.

منبع: Qurʾān 7:56

وَلَا تُفْسِدُوا فِی الْاَرْضِ بَعْدَ اِصْلَاحِهَا وَادْعُوهُ خَوْفًا وَطَمَعًاؕ اِنَّ رَحْمَتَ اللّٰهِ قَرٖیبٌ مِنَ الْمُحْسِنٖینَ ﴿7:56﴾

توضیح

آیه کلی است و «آیه محیطی» خاص نیست. بنابراین، استفاده مسئولانه از طبیعت و منابع، صریحاً مصداق سرمقاله محاسبهٔ نفس از منع عمومی از ایجاد ضرر و فساد است.

پرسش 34

من با حیوانات با احترام رفتار می کنم و از ایجاد رنج غیر ضروری برای آنها اجتناب می کنم.

منبع: Ṣaḥīḥ al-Bukhārī 3318

خلاصهٔ معنای حدیث: زنی به خاطر گربه ای که در آن قفل کرده بود مجازات شد. نه به او غذا داد و نه او را رها کرد تا برای خودش غذا پیدا کند.

توضیح

حدیث صحیح به طور مستقیم نشان می دهد که رنج قابل اجتناب برای حیوان یک مسئله اخلاقی جدی است. سؤال این مسئولیت را بر رفتار خود با حیوانات متمرکز می کند.

پرسش 35

من سعی نمی کنم از طریق رشوه دادن یا نفوذ ناعادلانه به سود برسم.

منبع: Qurʾān 2:188

وَلَا تَاْكُلُٓوا اَمْوَالَكُمْ بَیْنَكُمْ بِالْبَاطِلِ وَتُدْلُوا بِهَٓا اِلَى الْحُكَّامِ لِتَاْكُلُوا فَرٖیقًا مِنْ اَمْوَالِ النَّاسِ بِالْاِثْمِ وَاَنْتُمْ تَعْلَمُونَࣖ ﴿2:188﴾

توضیح

آیه مخصوصاً رشوه را در زمینه منفعت ناروا ذکر می کند. این سؤال همچنین تلاش‌های مشابه برای تأثیرگذاری ناعادلانه بر رویه‌ها یا کسانی که به نفع خود مسئول هستند را بررسی می‌کند.

پرسش 36

من به همسایگانم توجه می کنم و از تحمیل بار بی مورد آنها اجتناب می کنم.

منبع: Qurʾān 4:36

وَاعْبُدُوا اللّٰهَ وَلَا تُشْرِكُوا بِهٖ شَیْـًٔا وَبِالْوَالِدَیْنِ اِحْسَانًا وَبِذِی الْقُرْبٰى وَالْیَتَامٰى وَالْمَسَاكٖینِ وَالْجَارِ ذِی الْقُرْبٰى وَالْجَارِ الْجُنُبِ وَالصَّاحِبِ بِالْجَنْبِ وَابْنِ السَّبٖیلِۙ وَمَا مَلَكَتْ اَیْمَانُكُمْؕ اِنَّ اللّٰهَ لَا یُحِبُّ مَنْ كَانَ مُخْتَالًا فَخُورًاۙ ﴿4:36﴾

توضیح

آیه صریحاً از خویشاوند و همسایه غریب در دعوت به حسن خلق یاد می کند. این سوال این را به موقعیت‌های واقعی روزمره مانند سر و صدا، مناطق مشترک و لحن منتقل می‌کند.

پرسش 37

هرگاه پرداخت زکات بر من واجب باشد، آن را با دقت ادا می‌کنم.

منبع: Qurʾān 2:43

وَاَقٖیمُوا الصَّلٰوةَ وَاٰتُوا الزَّكٰوةَ وَارْكَعُوا مَعَ الرَّاكِعٖینَ ﴿2:43﴾

توضیح

در قرآن صریحاً به پرداخت زکات فرمان داده شده است. شرط «هرگاه پرداخت زکات بر من واجب باشد» مهم است، زیرا این تکلیف برای هر کاربر در هر زمانی برقرار نیست.

پرسش 38

من سعی می کنم با اقوامم ارتباط برقرار کنم، حتی اگر رابطه همیشه آسان نباشد.

منبع: Qurʾān 47:22

فَهَلْ عَسَیْتُمْ اِنْ تَوَلَّیْتُمْ اَنْ تُفْسِدُوا فِی الْاَرْضِ وَتُقَطِّعُٓوا اَرْحَامَكُمْ ﴿47:22﴾

توضیح

آیه صریحاً از گسستن پیوندهای خویشاوندی هشدار می دهد. بنابراین، سؤال مثبت محاسبهٔ نفس بررسی می کند که آیا خود ما در حفظ روابط خانوادگی سهیم هستیم یا خیر.

پرسش 39

من با افراد دارای ادیان یا منشاء دیگر با احترام و انصاف رفتار می کنم.

منبع: Qurʾān 60:8 + Qurʾān 49:13

لَا یَنْهٰیكُمُ اللّٰهُ عَنِ الَّذٖینَ لَمْ یُقَاتِلُوكُمْ فِی الدّٖینِ وَلَمْ یُخْرِجُوكُمْ مِنْ دِیَارِكُمْ اَنْ تَـبَرُّوهُمْ وَتُقْسِطُٓوا اِلَیْهِمْؕ اِنَّ اللّٰهَ یُحِبُّ الْمُقْسِطٖینَ ﴿60:8﴾ یَٓا اَیُّهَا النَّاسُ اِنَّا خَلَقْنَاكُمْ مِنْ ذَكَرٍ وَاُنْثٰى وَجَعَلْنَاكُمْ شُعُوبًا وَقَبَٓائِلَ لِتَعَارَفُواؕ اِنَّ اَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللّٰهِ اَتْقٰیكُمْؕ اِنَّ اللّٰهَ عَلٖیمٌ خَبٖیرٌ ﴿49:13﴾

توضیح

قرآن 60: 8 دارای بعد مهربانی و عدالت نسبت به افراد خارج از جامعه مسلمانان با شرایطی است که در آیه آمده است. قرآن 49:13 بعد اقوام و خاستگاههای مختلف را اضافه می کند.

پرسش 40

حتی بدون کنترل خارجی، من به قوانینی که برای همزیستی مسئولانه اعمال می شود، پایبند هستم.

منبع: Qurʾān 4:59 + Ṣaḥīḥ al-Bukhārī 7257

یَٓا اَیُّهَا الَّذٖینَ اٰمَنُٓوا اَطٖیعُوا اللّٰهَ وَاَطٖیعُوا الرَّسُولَ وَاُو𐻾لِی الْاَمْرِ مِنْكُمْۚ فَاِنْ تَنَازَعْتُمْ فٖی شَیْءٍ فَرُدُّوهُ اِلَى اللّٰهِ وَالرَّسُولِ اِنْ كُنْتُمْ تُؤْمِنُونَ بِاللّٰهِ وَالْیَوْمِ الْاٰخِرِؕ ذٰلِكَ خَیْرٌ وَاَحْسَنُ تَاْوٖیلًاࣖ ﴿4:59﴾ خلاصهٔ معنای حدیث: در گناه طاعتی نیست; اطاعت فقط در مورد آنچه خوب و درست است صدق می کند.

توضیح

قرآن 4: 59 اطاعت از حجت مشروع را ثابت می کند و در عین حال ذکر می کند که اختلافات باید به خدا و رسول بازگردانده شود. حديث مشخص مي كند: در هنگام امر به گناه، اطاعت صدق نمي كند. پرسش تأملی، کاربرد عملی محاسبهٔ نفس برای رفتار نظارتی مسئولانه است، نه تأیید دینی آشکار از هر قانون خودسرانه انسانی.

مبانی ما ↗

در شواهد قرآن سوره و آیه ذکر می‌شود. متن‌های آلمانی، انگلیسی و ترکی از نسخه‌های مستندند؛ گزیده‌های مشخص ممکن است حذف داشته باشند. یازده زبان دیگر آیات عربی اصلی را کنار توضیح محلی نشان می‌دهند. پرسش‌ها و نکته‌های تحریریه نقل‌قول لفظی نیستند.

ترجمه‌ها و نگارش با کمک ماشینی تهیه و بازبینی شده‌اند. تأیید مستقل کامل همهٔ نسخه‌ها به دست گویشوران بومی انجام نشده است. از گزارش خطا و منبع استقبال می‌کنیم.