دانستنی‌هاهمهٔ پرسش‌های خوداندیشی
۴۰ پرسش برای خوداندیشی اسلامی

اخلاق شخصی

حسادت، بخل، حرص، اخلاص

پرسش 24

من می توانم از صمیم قلب برای دیگران خوشحال باشم زمانی که خداوند چیزهای خوبی را به آنها عطا کند.

منبع: Qurʾān 4:32

وَلَا تَتَمَنَّوْا مَا فَضَّلَ اللّٰهُ بِهٖ بَعْضَكُمْ عَلٰى بَعْضٍؕ لِلرِّجَالِ نَصٖیبٌ مِمَّا اكْتَسَبُوا وَلِلنِّسَٓاءِ نَصٖیبٌ مِمَّا اكْتَسَبْنَؕ وَسْـَٔلُوا اللّٰهَ مِنْ فَضْلِهٖؕ اِنَّ اللّٰهَ كَانَ بِكُلِّ شَیْءٍ عَلٖیمًا ﴿4:32﴾

توضیح

آیه از تثبیت درونی بر آنچه دیگران دریافت کرده اند دوری می کند. از این رو، مصداق مثبت محاسبهٔ نفس این است که: آیا می توانم لطف خدا را در دیگری ببینم بدون اینکه موجب رنجش من شود؟

پرسش 25

اگر بتوانم کمکی معنادار داشته باشم، حاضرم از زمان، دانش یا دارایی خود استفاده کنم.

منبع: Qurʾān 5:2

یَٓا اَیُّهَا الَّذٖینَ اٰمَنُوا لَا تُحِلُّوا شَعَٓائِرَ اللّٰهِ وَلَا الشَّهْرَ الْحَرَامَ وَلَا الْهَدْیَ وَلَا الْقَلَٓائِدَ وَلَٓا آٰمّٖینَ الْبَیْتَ الْحَرَامَ یَبْتَغُونَ فَضْلًا مِنْ رَبِّهِمْ وَرِضْوَانًاؕ وَاِذَا حَلَلْتُمْ فَاصْطَادُواؕ وَلَا یَجْرِمَنَّكُمْ شَنَاٰنُ قَوْمٍ اَنْ صَدُّوكُمْ عَنِ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ اَنْ تَعْتَدُواۘ وَتَعَاوَنُوا عَلَى الْبِرِّ وَالتَّقْوٰىࣕ وَلَا تَعَاوَنُوا عَلَى الْاِثْمِ وَالْعُدْوَانِࣕ وَاتَّقُوا اللّٰهَؕ اِنَّ اللّٰهَ شَدٖیدُ الْعِقَابِ ﴿5:2﴾

توضیح

آیه حمایت متقابل را به صورت کلی بیان می کند و کمک را محدود به پول نمی کند. صورت عینی - زمان، علم یا تصرف - مصداق محاسبه این اصل است.

پرسش 26

می توانم به آنچه خداوند به من داده راضی باشم بدون اینکه مدام بیشتر از آن بخواهم.

منبع: Qurʾān 20:131

وَلَا تَمُدَّنَّ عَیْنَیْكَ اِلٰى مَا مَتَّعْنَا بِهٖٓ اَزْوَاجًا مِنْهُمْ زَهْرَةَ الْحَیٰوةِ الدُّنْیَا لِنَفْتِنَهُمْ فٖیهِؕ وَرِزْقُ رَبِّكَ خَیْرٌ وَاَبْقٰى ﴿20:131﴾

توضیح

این آیه هشدار می دهد که دائماً بر شکوه و عظمت این دنیا که دیگران در اختیار دارند تمرکز کنید. این سؤال این را به توانایی شخصی منتقل می کند که به طور دائم با میل به "بیشتر" تعیین نمی شود.

پرسش 27

هنگام انجام کارهای خوب، به جای جلب رضایت دیگران، نیت خود را معطوف به خدا می کنم.

منبع: Qurʾān 107:4–6

فَوَیْلٌ لِلْمُصَلّٖینَۙ ﴿107:4﴾ اَلَّذٖینَ هُمْ عَنْ صَلَاتِهِمْ سَاهُونَۙ ﴿107:5﴾ اَلَّذٖینَ هُمْ یُرَٓاؤُ𐻿نَۙ ﴿107:6﴾

توضیح

زمینه نسبت به رفتار مذهبی که هدف آن دیده شدن است هشدار می دهد. بنابراین محاسبهٔ نفس بر انگیزه خود - قبل، حین و بعد از یک کار خیر - متمرکز است.

پرسش 28

من با پول، غذا و سایر منابعم مسئولانه رفتار می کنم.

منبع: Qurʾān 17:27

اِنَّ الْمُبَذِّرٖینَ كَانُٓوا اِخْوَانَ الشَّیَاطٖینِؕ وَكَانَ الشَّیْطَانُ لِرَبِّهٖ كَفُورًا ﴿17:27﴾

توضیح

آیه در مورد ضایعات بسیار تند صحبت می کند. سوال این اصل را در زندگی روزمره عینی می کند: خریدهای غیر ضروری، غذای دور ریخته شده یا مصرف قابل اجتناب منابع.

پرسش 29

من مطمئن می شوم که اطرافم را با افرادی احاطه می کنم که در خوبی و ایمانم از من حمایت می کنند.

منبع: Qurʾān 25:28–29

یَا وَیْلَتٰى لَیْتَنٖی لَمْ اَتَّخِذْ فُلَانًا خَلٖیلًا ﴿25:28﴾ لَقَدْ اَضَلَّنٖی عَنِ الذِّكْرِ بَعْدَ اِذْ جَٓاءَنٖیؕ وَكَانَ الشَّیْطَانُ لِلْاِنْسَانِ خَذُولًا ﴿25:29﴾

توضیح

آیات بیانگر پشیمانی از دوستی است که از پند و اندرز دور شده است. بنابراین، این سؤال نه تنها همدردی، بلکه جهت واقعی را که روابط در آن ما را شکل می دهد، مورد آزمایش قرار می دهد.

پرسش 30

من از زمانم آگاهانه استفاده می کنم و از عادت هایی که بی جهت از آن استفاده می کنند اجتناب می کنم.

منبع: Qurʾān 103:1–3

وَالْعَصْرِۙ ﴿103:1﴾ اِنَّ الْاِنْسَانَ لَفٖی خُسْرٍۙ ﴿103:2﴾ اِلَّا الَّذٖینَ اٰمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ وَتَوَاصَوْا بِالْحَقِّ وَتَوَاصَوْا بِالصَّبْرِ ﴿103:3﴾

توضیح

سوره‌العصر نه تنها زیان انسان را با زمان پیوند می‌دهد، بلکه دو قطب مخالف را نیز نام می‌برد: ایمان، عمل صالح، توصیه متقابل به حق و استقامت. بنابراین، سؤال محاسبهٔ نفس بررسی می کند که آیا زمان ما در خدمت عاداتی است که ما را از این اولویت ها دور می کند؟

پرسش 31

من اشتباهاتم را می پذیرم و سعی می کنم از آنها درس بگیرم.

منبع: Qurʾān 3:135

وَالَّذٖینَ اِذَا فَعَلُوا فَاحِشَةً اَوْ ظَلَمُٓوا اَنْفُسَهُمْ ذَكَرُوا اللّٰهَ فَاسْتَغْفَرُوا لِذُنُوبِهِمْࣕ وَمَنْ یَغْفِرُ الذُّنُوبَ اِلَّا اللّٰهُࣕ وَلَمْ یُصِرُّوا عَلٰى مَا فَعَلُوا وَهُمْ یَعْلَمُونَ ﴿3:135﴾

توضیح

این آیه افرادی را توصیف می کند که پس از ظلم به یاد خدا می افتند و استغفار می کنند و آگاهانه بر آن اصرار نمی کنند. از این مطلب برای محاسبهٔ نفس چنین برمی‌آید: خطاها را نه تنها باید شناخت، بلکه به فرصتی برای تغییر تبدیل شد.

پرسش 32

سعی می کنم خشم خود را کنترل کنم و به جای تکانشگری، متفکرانه پاسخ بدهم.

منبع: Qurʾān 3:134

اَلَّذٖینَ یُنْفِقُونَ فِی السَّرَّٓاءِ وَالضَّرَّٓاءِ وَالْكَاظِمٖینَ الْغَیْظَ وَالْعَافٖینَ عَنِ النَّاسِؕ وَاللّٰهُ یُحِبُّ الْمُحْسِنٖینَۚ ﴿3:134﴾

توضیح

مهار خشم به صراحت به عنوان یک ویژگی مثبت ذکر شده است. بنابراین محاسبهٔ نفس نمی‌پرسد که آیا خشم به وجود می‌آید، بلکه می‌پرسد در هنگام بروز خشم چگونه عمل می‌کنیم.

مبانی ما ↗

در شواهد قرآن سوره و آیه ذکر می‌شود. متن‌های آلمانی، انگلیسی و ترکی از نسخه‌های مستندند؛ گزیده‌های مشخص ممکن است حذف داشته باشند. یازده زبان دیگر آیات عربی اصلی را کنار توضیح محلی نشان می‌دهند. پرسش‌ها و نکته‌های تحریریه نقل‌قول لفظی نیستند.

ترجمه‌ها و نگارش با کمک ماشینی تهیه و بازبینی شده‌اند. تأیید مستقل کامل همهٔ نسخه‌ها به دست گویشوران بومی انجام نشده است. از گزارش خطا و منبع استقبال می‌کنیم.