40 pitanja za islamsko preispitivanje

Lična etika

Zavist, srebroljublje, pohlepa, iskrenost

Pitanje 24

Iskreno mogu biti sretan za druge kada im Allah podari dobre stvari.

Izvor: Qurʾān 4:32

وَلَا تَتَمَنَّوْا مَا فَضَّلَ اللّٰهُ بِهٖ بَعْضَكُمْ عَلٰى بَعْضٍؕ لِلرِّجَالِ نَصٖیبٌ مِمَّا اكْتَسَبُوا وَلِلنِّسَٓاءِ نَصٖیبٌ مِمَّا اكْتَسَبْنَؕ وَسْـَٔلُوا اللّٰهَ مِنْ فَضْلِهٖؕ اِنَّ اللّٰهَ كَانَ بِكُلِّ شَیْءٍ عَلٖیمًا ﴿4:32﴾

Otvori izvore ↗

Objašnjenje

Stih odmiče od unutrašnjeg fiksiranja na ono što su drugi primili. Pozitivna primjena Muḥāsabe je stoga: Mogu li vidjeti Allahovu naklonost kod drugog, a da to ne izazove ljutnju u meni?

Pitanje 25

Spreman sam iskoristiti svoje vrijeme, znanje ili imovinu ako mogu pomoći na smislen način.

Izvor: Qurʾān 5:2

یَٓا اَیُّهَا الَّذٖینَ اٰمَنُوا لَا تُحِلُّوا شَعَٓائِرَ اللّٰهِ وَلَا الشَّهْرَ الْحَرَامَ وَلَا الْهَدْیَ وَلَا الْقَلَٓائِدَ وَلَٓا آٰمّٖینَ الْبَیْتَ الْحَرَامَ یَبْتَغُونَ فَضْلًا مِنْ رَبِّهِمْ وَرِضْوَانًاؕ وَاِذَا حَلَلْتُمْ فَاصْطَادُواؕ وَلَا یَجْرِمَنَّكُمْ شَنَاٰنُ قَوْمٍ اَنْ صَدُّوكُمْ عَنِ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ اَنْ تَعْتَدُواۘ وَتَعَاوَنُوا عَلَى الْبِرِّ وَالتَّقْوٰىࣕ وَلَا تَعَاوَنُوا عَلَى الْاِثْمِ وَالْعُدْوَانِࣕ وَاتَّقُوا اللّٰهَؕ اِنَّ اللّٰهَ شَدٖیدُ الْعِقَابِ ﴿5:2﴾

Otvori izvore ↗

Objašnjenje

Ajet formuliše uzajamnu podršku uopšteno i ne ograničava pomoć samo na novac. Konkretan oblik - vrijeme, znanje ili posjedovanje - je Muḥāsabah primjena ovog principa.

Pitanje 26

Mogu biti zadovoljan onim što mi je Allah dao bez stalnog traženja više.

Izvor: Qurʾān 20:131

وَلَا تَمُدَّنَّ عَیْنَیْكَ اِلٰى مَا مَتَّعْنَا بِهٖٓ اَزْوَاجًا مِنْهُمْ زَهْرَةَ الْحَیٰوةِ الدُّنْیَا لِنَفْتِنَهُمْ فٖیهِؕ وَرِزْقُ رَبِّكَ خَیْرٌ وَاَبْقٰى ﴿20:131﴾

Otvori izvore ↗

Objašnjenje

Ajet upozorava na stalno fokusiranje na sjaj ovoga svijeta koji drugi posjeduju. Pitanje to prenosi na ličnu sposobnost da ne bude trajno određena željom za „više“.

Pitanje 27

Kada činim dobra djela, vodim računa da svoju namjeru usmjerim na Allaha radije nego da tražim odobrenje drugih.

Izvor: Qurʾān 107:4–6

فَوَیْلٌ لِلْمُصَلّٖینَۙ ﴿107:4﴾ اَلَّذٖینَ هُمْ عَنْ صَلَاتِهِمْ سَاهُونَۙ ﴿107:5﴾ اَلَّذٖینَ هُمْ یُرَٓاؤُ𐻿نَۙ ﴿107:6﴾

Otvori izvore 1 ↗Otvori izvore 2 ↗Otvori izvore 3 ↗

Objašnjenje

Kontekst upozorava na religiozno ponašanje koje ima za cilj da bude viđeno. Muḥāsabah se stoga fokusira na vlastitu motivaciju – prije, za vrijeme i nakon dobrog djela.

Pitanje 28

Odgovorno se odnosim prema svom novcu, hrani i drugim resursima.

Izvor: Qurʾān 17:27

اِنَّ الْمُبَذِّرٖینَ كَانُٓوا اِخْوَانَ الشَّیَاطٖینِؕ وَكَانَ الشَّیْطَانُ لِرَبِّهٖ كَفُورًا ﴿17:27﴾

Otvori izvore ↗

Objašnjenje

Ajet vrlo oštro govori o otpadu. Pitanje konkretizira ovaj princip u svakodnevnom životu: nepotrebne kupovine, bačena hrana ili potrošnja resursa koja se može izbjeći.

Pitanje 29

Okružim se ljudima koji me podržavaju u mojoj dobroti i vjeri.

Izvor: Qurʾān 25:28–29

یَا وَیْلَتٰى لَیْتَنٖی لَمْ اَتَّخِذْ فُلَانًا خَلٖیلًا ﴿25:28﴾ لَقَدْ اَضَلَّنٖی عَنِ الذِّكْرِ بَعْدَ اِذْ جَٓاءَنٖیؕ وَكَانَ الشَّیْطَانُ لِلْاِنْسَانِ خَذُولًا ﴿25:29﴾

Otvori izvore 1 ↗Otvori izvore 2 ↗

Objašnjenje

Stihovi pokazuju žaljenje zbog prijateljstva koje je udaljilo od opomene. Pitanje stoga testira ne samo simpatiju, već i stvarni smjer u kojem nas odnosi oblikuju.

Pitanje 30

Svoje vrijeme koristim svjesno i izbjegavam navike koje ga troše nepotrebno.

Izvor: Qurʾān 103:1–3

وَالْعَصْرِۙ ﴿103:1﴾ اِنَّ الْاِنْسَانَ لَفٖی خُسْرٍۙ ﴿103:2﴾ اِلَّا الَّذٖینَ اٰمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ وَتَوَاصَوْا بِالْحَقِّ وَتَوَاصَوْا بِالصَّبْرِ ﴿103:3﴾

Otvori izvore 1 ↗Otvori izvore 2 ↗Otvori izvore 3 ↗

Objašnjenje

Sura al-ʿAṣr ne samo da povezuje ljudske gubitke sa vremenom, već i imenuje suprotne polove: vjeru, ispravna djela, međusobnu preporuku istine i postojanost. Muḥāsabah pitanje stoga ispituje da li naše vrijeme služi navikama koje nas odvode od ovih prioriteta.

Pitanje 31

Priznajem svoje greške i nastojim da učim iz njih.

Izvor: Qurʾān 3:135

وَالَّذٖینَ اِذَا فَعَلُوا فَاحِشَةً اَوْ ظَلَمُٓوا اَنْفُسَهُمْ ذَكَرُوا اللّٰهَ فَاسْتَغْفَرُوا لِذُنُوبِهِمْࣕ وَمَنْ یَغْفِرُ الذُّنُوبَ اِلَّا اللّٰهُࣕ وَلَمْ یُصِرُّوا عَلٰى مَا فَعَلُوا وَهُمْ یَعْلَمُونَ ﴿3:135﴾

Otvori izvore ↗

Objašnjenje

Ajet opisuje ljude koji se sjećaju Allaha nakon nedjela, traže oprost i ne ustraju svjesno u tome. Iz ovoga za Muḥāsabaha slijedi: Greške ne samo da treba prepoznati, već i postati prilika za promjenu.

Pitanje 32

Pokušavam obuzdati svoj bijes i odgovoriti zamišljeno, a ne impulsivno.

Izvor: Qurʾān 3:134

اَلَّذٖینَ یُنْفِقُونَ فِی السَّرَّٓاءِ وَالضَّرَّٓاءِ وَالْكَاظِمٖینَ الْغَیْظَ وَالْعَافٖینَ عَنِ النَّاسِؕ وَاللّٰهُ یُحِبُّ الْمُحْسِنٖینَۚ ﴿3:134﴾

Otvori izvore ↗

Objašnjenje

Suzdržavanje ljutnje eksplicitno se spominje kao pozitivna kvaliteta. Muḥāsabah stoga ne pita da li se ljutnja javlja, već radije kako se ponašamo kada se pojavi.

Sva pitanja za preispitivanje Svi svakodnevni savjeti

Naše osnove ↗

Kur’anski izvori navode suru i ajet. Njemački, engleski i turski navodi koriste dokumentovana izdanja; označeni izvodi mogu sadržavati izostavljanja. Jedanaest dodatnih jezika prikazuje arapske izvorne ajete uz lokalizovana objašnjenja. Urednička pitanja i savjeti nisu doslovni citati.

Prijevodi i formulacije izrađeni su uz mašinsku pomoć i provjereni. Potpuna nezavisna potvrda izvornih govornika za sve verzije nije završena. Dobrodošle su prijave grešaka i izvora.