BilgiTüm değerlendirme soruları
İslami öz değerlendirme için 40 soru

Karakter ve Sosyal Davranış

Yalan, Dedikodu, Saygı, Adalet

Soru 12

Beni rahatsız etse bile doğruyu söylüyorum.

Kaynak: Kur’an 22:30

… Öyleyse pislikten yani putlardan uzak durun ve asılsız sözden de kaçının. … (22:30)

Açıklama

Kur'an, yalan sözden uzak durmayı öğütler. Doğruyu söylemenin kişisel bir bedeli olduğunda dürüstlük, somut bir karakter sınavına dönüşür.

Soru 13

Başkaları yanımda değilken onlar hakkında kötü konuşmaktan kaçınırım.

Kaynak: Kur’an 49:12

… Ey iman edenler! Zannın çoğundan sakının; çünkü bazı zanlar günahtır. Gizlilikleri araştırmayın, birbirinizin gıybetini yapmayın; … (49:12)

Açıklama

Kur'an, gıybetten sakındırmak için çok çarpıcı bir tasvir kullanır. Soru, özellikle hakkında konuşulan kişinin kendisini savunamadığı durumlarda davranışımızı sorgular.

Soru 14

Söz taşıyarak tartışma veya güvensizlik oluşturmaktan kaçınırım.

Kaynak: Kur’an 68:10–11

… Olur olmaz yemin eden, aşağılık, daima kusur arayıp iğneleyen, durmadan laf götürüp getiren, … (68:10–11)

Açıklama

Ayetler, insanlar arasında söz taşıyarak kötülük yaymayı kınar. Muhasebe, bir sözü aktarmadan önce bunun iyi bir amaca mı hizmet ettiğini yoksa ilişkileri daha da mı zedelediğini sorgulamaktır.

Soru 15

Sözlerimle başkalarını gereksiz yere incitmemeye, küçümsememeye özen gösteririm.

Kaynak: Kur’an 17:53

Kullarıma söyle, sözün en güzelini söylesinler; yoksa şeytan aralarına girer. Kuşkusuz şeytan insanların apaçık düşmanıdır. (17:53)

Açıklama

Ayet, yalnızca ne söylediğimize değil, sözü en güzel biçimde söylemeye de dikkat çeker. Bu nedenle soru, içerikle birlikte ses tonunu ve ifade biçimini de kapsar.

Soru 16

Başkalarıyla dalga geçmekten veya onları utandırmaktan kaçınırım.

Kaynak: Kur’an 49:11

… Ey iman edenler! Bir topluluk diğer bir toplulukla alay etmesin; zira onlar kendilerinden daha iyi olabilirler. … (49:11)

Açıklama

Ayet, alay etmeyi açıkça yasaklar. Zararsız görünen bir şaka bile bir kişiyi küçültüyorsa sorgulanmalıdır.

Soru 17

Anne ve babama saygı, sabır ve iyilikle davranırım.

Kaynak: Kur’an 17:23

… Rabbin, sadece kendisine kulluk etmenizi ve anne babanıza iyi davranmanızı emretti. … (17:23)

Açıklama

Anne babaya iyilik çoğu zaman günlük küçük davranışlarda görünür: ses tonunda, sabırda, ilgide ve yardım etmeye hazır olmakta.

Soru 18

İşlemlerde ve anlaşmalarda dürüst ve adil davranırım, başkalarının haklarına saygı duyarım.

Kaynak: Kur’an 4:29 + Kur’an 5:1

… Ey iman edenler! Mallarınızı aranızda haksızlıkla yemeyin; ancak karşılıklı rızânıza dayanan ticaret böyle değildir … (4:29) … Ey iman edenler! Sözleşmeleri yerine getirin. … (5:1)

Açıklama

İki ayet sorunun iki yönünü ele alır: mal ve ticarette adalet, anlaşmalara bağlılık. Burada dürüstlük, başkalarının hakları pahasına çıkar aramamaktır.

Soru 19

Onlardan hoşlanmasam veya onlarla çatışsam bile insanlara adil davranırım.

Kaynak: Kur’an 5:8

… Herhangi bir topluluğa duyduğunuz kin, sizi adaletsiz davranmaya itmesin. Adaletli olun; bu, takvâya daha uygundur. … (5:8)

Açıklama

Bir kişiden hoşlanmamak, o kişi veya bir konu hakkındaki hükmümüzü çarpıtmamalıdır. Özellikle çatışmalar, adaleti gerçek bir muhasebe konusu yapar.

Soru 20

Başkalarının güvenini ve bana emanet edilenleri sorumlulukla korurum.

Kaynak: Kur’an 4:58

… Allah size, emanetleri mutlaka ehline vermenizi ve insanlar arasında hükmettiğiniz zaman adaletle hükmetmenizi emreder. … (4:58)

Açıklama

Emanet, sorumluluk getirir. Soru; eşya, para, bilgi veya birinin bize bıraktığı başka görevlerle ilgili olabilir.

Soru 21

Çatışmalarda barışa ve anlayışa katkıda bulunmaya çalışıyorum.

Kaynak: Kur’an 4:114

… Ancak bir sadaka verilmesini yahut bir iyilik yapılmasını ya da insanların arasının düzeltilmesini isteyenler müstesnadır. … (4:114)

Açıklama

Ayet, insanlar arasında barışı sağlamayı açıkça hayırlı bir iş olarak anar. Soru, katkımızın çatışmaları yatıştırıp açıklığa mı kavuşturduğunu, yoksa yeni cepheler mi açtığını sorgular.

Soru 22

Kendi konumum ne olursa olsun, başkalarına alçakgönüllülükle ve saygıyla davranırım.

Kaynak: Kur’an 31:18

“Gurura kapılarak insanlara burun kıvırma, ortalıkta çalım satarak yürüme; unutma ki Allah gurura kapılıp kendini beğenen hiç kimseyi sevmez.” (31:18)

Açıklama

Kibir yalnızca açıkça övünmekle ortaya çıkmaz. Daha az nüfuz sahibi insanlara karşı ses tonumuz, bakışımız ve davranışımız da muhasebeye dahildir.

Soru 23

Başkaları hakkında asılsız olumsuz varsayımlarda bulunmaktan kaçınırım.

Kaynak: Kur’an 49:12

… Ey iman edenler! Zannın çoğundan sakının; çünkü bazı zanlar günahtır. Gizlilikleri araştırmayın, birbirinizin gıybetini yapmayın; … (49:12)

Açıklama

Her varsayım doğru değildir. Soru, başkaları hakkındaki olumsuz düşüncelerimizin somut gerekçelere mi, yoksa daha çok kendi yorumlarımıza mı dayandığını sorgular.

Temellerimiz ↗

Kur’an kaynaklarında sure ve ayet belirtilir. Almanca, İngilizce ve Türkçe alıntılar belgelenmiş baskılardandır; belirtilen bölümler kısaltma içerebilir. Diğer on bir dilde Arapça asıl ayetler yerel açıklamalarla sunulur. Editoryal sorular ve öneriler kelimesi kelimesine alıntı değildir.

Çeviri ve editoryal ifadeler makine desteğiyle hazırlanıp kontrol edilmiştir. Tüm sürümlerin bağımsız ana dil uzmanı onayı tamamlanmamıştır. Hata ve kaynak bildirimlerinizi bekleriz.