Laži, tračevi, poštovanje, pravda
Izvor: Qurʾān 22:30
ذٰلِكَࣗ وَمَنْ یُعَظِّمْ حُرُمَاتِ اللّٰهِ فَهُوَ خَیْرٌ لَهُ عِنْدَ رَبِّهٖؕ وَاُحِلَّتْ لَكُمُ الْاَنْعَامُ اِلَّا مَا یُتْلٰى عَلَیْكُمْ فَاجْتَنِبُوا الرِّجْسَ مِنَ الْاَوْثَانِ وَاجْتَنِبُوا قَوْلَ الزُّورِۙ ﴿22:30﴾Kur'an nas podstiče da izbjegavamo lažne izjave. Naročito tamo gdje istina može imati lične nedostatke, istinitost postaje konkretan test karaktera.
Izvor: Qurʾān 49:12
یَٓا اَیُّهَا الَّذٖینَ اٰمَنُوا اجْتَنِبُوا كَثٖیرًا مِنَ الظَّنِّؗ اِنَّ بَعْضَ الظَّنِّ اِثْمٌ وَلَا تَجَسَّسُوا وَلَا یَغْتَبْ بَعْضُكُمْ بَعْضًاؕ اَیُحِبُّ اَحَدُكُمْ اَنْ یَاْكُلَ لَحْمَ اَخٖیهِ مَیْتًا فَكَرِهْتُمُوهُؕ وَاتَّقُوا اللّٰهَؕ اِنَّ اللّٰهَ تَوَّابٌ رَحٖیمٌ ﴿49:12﴾Kur'an koristi posebno moćne slike kako bi upozorio na ogovaranju. Pitanje testira naše ponašanje posebno kada se dotična osoba ne može braniti.
Izvor: Qurʾān 68:10–11
وَلَا تُطِعْ كُلَّ حَلَّافٍ مَهٖینٍۙ ﴿68:10﴾
هَمَّازٍ مَشَّٓاءٍ بِنَمٖیمٍۙ ﴿68:11﴾U stihovima se posebno spominje širenje klevete kao ponašanje za prijekor. Za Muḥāsabaha, ovo znači provjeru da li izjava služi dobroj svrsi ili dodatno šteti odnosima prije nego što je prenese dalje.
Izvor: Qurʾān 17:53
وَقُلْ لِعِبَادٖی یَقُولُوا الَّتٖی هِیَ اَحْسَنُؕ اِنَّ الشَّیْطَانَ یَنْزَغُ بَیْنَهُمْؕ اِنَّ الشَّیْطَانَ كَانَ لِلْاِنْسَانِ عَدُوًّا مُبٖینًا ﴿17:53﴾Stih skreće pažnju ne samo na ono što se govori, već i na najbolji mogući način da se to kaže. Pitanje stoga također provjerava ton i izraz, a ne samo činjenični sadržaj.
Izvor: Qurʾān 49:11
یَٓا اَیُّهَا الَّذٖینَ اٰمَنُوا لَا یَسْخَرْ قَوْمٌ مِنْ قَوْمٍ عَسٰٓى اَنْ یَكُونُوا خَیْرًا مِنْهُمْ وَلَا نِسَٓاءٌ مِنْ نِسَٓاءٍ عَسٰٓى اَنْ یَكُنَّ خَیْرًا مِنْهُنَّۚ وَلَا تَلْمِزُٓوا اَنْفُسَكُمْ وَلَا تَنَابَزُوا بِالْاَلْقَابِؕ بِئْسَ الِاسْمُ الْفُسُوقُ بَعْدَ الْاٖیمَانِۚ وَمَنْ لَمْ یَتُبْ فَاُو𐻾لٰٓئِكَ هُمُ الظَّالِمُونَ ﴿49:11﴾Ajet izričito zabranjuje ismijavanje. Čak i naizgled bezazlene šale zaslužuju ispitivanje ako se određena osoba omalovažava na njen račun.
Izvor: Qurʾān 17:23
وَقَضٰى رَبُّكَ اَلَّا تَعْبُدُٓوا اِلَّٓا اِیَّاهُ وَبِالْوَالِدَیْنِ اِحْسَانًاؕ اِمَّا یَبْلُغَنَّ عِنْدَكَ الْكِبَرَ اَحَدُهُمَٓا اَوْ كِلَاهُمَا فَلَا تَقُلْ لَهُمَٓا اُفٍّ وَلَا تَنْهَرْهُمَا وَقُلْ لَهُمَا قَوْلًا كَرٖیمًا ﴿17:23﴾Ljubaznost prema roditeljima često se pokazuje u malim svakodnevnim situacijama: u tonu glasa, u strpljenju, pažnji i spremnosti da se pomogne.
Izvor: Qurʾān 4:29 + Qurʾān 5:1
یَٓا اَیُّهَا الَّذٖینَ اٰمَنُوا لَا تَاْكُلُٓوا اَمْوَالَكُمْ بَیْنَكُمْ بِالْبَاطِلِ اِلَّٓا اَنْ تَكُونَ تِجَارَةً عَنْ تَرَاضٍ مِنْكُمْ وَلَا تَقْتُلُٓوا اَنْفُسَكُمْؕ اِنَّ اللّٰهَ كَانَ بِكُمْ رَحٖیمًا ﴿4:29﴾
یَٓا اَیُّهَا الَّذٖینَ اٰمَنُٓوا اَوْفُوا بِالْعُقُودِؕ اُحِلَّتْ لَكُمْ بَهٖیمَةُ الْاَنْعَامِ اِلَّا مَا یُتْلٰى عَلَیْكُمْ غَیْرَ مُحِلِّی الصَّیْدِ وَاَنْتُمْ حُرُمٌؕ اِنَّ اللّٰهَ یَحْكُمُ مَا یُرٖیدُ ﴿5:1﴾Dva stiha pokrivaju dvije strane pitanja: pošteno postupanje sa imovinom i trgovinom i obavezujuću prirodu sporazuma. Iskrenost ovdje znači ne tražiti prednosti na račun prava drugih.
Izvor: Qurʾān 5:8
یَٓا اَیُّهَا الَّذٖینَ اٰمَنُوا كُونُوا قَوَّامٖینَ لِلّٰهِ شُهَدَٓاءَ بِالْقِسْطِؗ وَلَا یَجْرِمَنَّكُمْ شَنَاٰنُ قَوْمٍ عَلٰٓى اَلَّا تَعْدِلُواؕ اِعْدِلُواࣞ هُوَ اَقْرَبُ لِلتَّقْوٰىؗ وَاتَّقُوا اللّٰهَؕ اِنَّ اللّٰهَ خَبٖیرٌ بِمَا تَعْمَلُونَ ﴿5:8﴾Lična nesklonost ne bi trebala automatski iskriviti sud o osobi ili stvari. Konflikti posebno čine pravdu pravim Muḥāsabah pitanjem.
Izvor: Qurʾān 4:58
اِنَّ اللّٰهَ یَاْمُرُكُمْ اَنْ تُؤَدُّوا الْاَمَانَاتِ اِلٰٓى اَهْلِهَاۙ وَاِذَا حَكَمْتُمْ بَیْنَ النَّاسِ اَنْ تَحْكُمُوا بِالْعَدْلِؕ اِنَّ اللّٰهَ نِعِمَّا یَعِظُـكُمْ بِهٖؕ اِنَّ اللّٰهَ كَانَ سَمٖیعًا بَصٖیرًا ﴿4:58﴾Ono što je povereno dolazi sa odgovornošću. Pitanje može biti o predmetima, novcu, informacijama ili drugim odgovornostima koje je neko stavio u naše ruke.
Izvor: Qurʾān 4:114
لَا خَیْرَ فٖی كَثٖیرٍ مِنْ نَجْوٰیهُمْ اِلَّا مَنْ اَمَرَ بِصَدَقَةٍ اَوْ مَعْرُوفٍ اَوْ اِصْلَاحٍ بَیْنَ النَّاسِؕ وَمَنْ یَفْعَلْ ذٰلِكَ ابْتِغَٓاءَ مَرْضَاتِ اللّٰهِ فَسَوْفَ نُؤْتٖیهِ اَجْرًا عَظٖیمًا ﴿4:114﴾Ajet posebno spominje pomirenje među ljudima kao dobru stvar. Pitanje za razmišljanje stoga ispituje da li naš doprinos zapravo smiruje i razjašnjava sukobe ili stvara dodatne frontove.
Izvor: Qurʾān 31:18
وَلَا تُصَعِّرْ خَدَّكَ لِلنَّاسِ وَلَا تَمْشِ فِی الْاَرْضِ مَرَحًاؕ اِنَّ اللّٰهَ لَا یُحِبُّ كُلَّ مُخْتَالٍ فَخُورٍۚ ﴿31:18﴾Arogancija se ne pojavljuje samo u otvorenom hvalisanju. Ton, izgled i ponašanje prema ljudima sa manjim utjecajem također mogu biti dio ove Muḥāsabe.
Izvor: Qurʾān 49:12
یَٓا اَیُّهَا الَّذٖینَ اٰمَنُوا اجْتَنِبُوا كَثٖیرًا مِنَ الظَّنِّؗ اِنَّ بَعْضَ الظَّنِّ اِثْمٌ وَلَا تَجَسَّسُوا وَلَا یَغْتَبْ بَعْضُكُمْ بَعْضًاؕ اَیُحِبُّ اَحَدُكُمْ اَنْ یَاْكُلَ لَحْمَ اَخٖیهِ مَیْتًا فَكَرِهْتُمُوهُؕ وَاتَّقُوا اللّٰهَؕ اِنَّ اللّٰهَ تَوَّابٌ رَحٖیمٌ ﴿49:12﴾Nije svaka pretpostavka automatski tačna. Pitanje ispituje da li su negativne pretpostavke o drugima zasnovane na činjeničnim razlozima ili proizlaze prvenstveno iz vlastitih interpretacija.
Kur’anski izvori navode suru i ajet. Njemački, engleski i turski navodi koriste dokumentovana izdanja; označeni izvodi mogu sadržavati izostavljanja. Jedanaest dodatnih jezika prikazuje arapske izvorne ajete uz lokalizovana objašnjenja. Urednička pitanja i savjeti nisu doslovni citati.
Prijevodi i formulacije izrađeni su uz mašinsku pomoć i provjereni. Potpuna nezavisna potvrda izvornih govornika za sve verzije nije završena. Dobrodošle su prijave grešaka i izvora.